Midnam.fo

Fylgiskjal 24

Juli 1996

Studentaskúlakunngerðin

Spanskt

Kravt stig

Endamálið

1. Endamálið er,

a)	at næmingarnir verða førir fyri at lesa og skilja eyðskildar spanskar tekstir,
b)	at næmingarnir venjast í munnligum málfimi og fatan av talaðum sponskum, og
c)	at næmingarnir gjøgnum arbeiðið við tekstunum ogna sær kunnleika til mentanarviðurskifti í Spania og Latínamerika.

Undirvísingin

2.1. Undirvísingin verður løgd soleiðis til rættis, at næmingarnir fáa eina málsliga vitan og eitt mentanarligt innlit, sum eisini í longdini kann verða teimum at gagni.

2.2. Við støði í tekstunum verður arbeitt miðvíst við orðatilfar og mállæru, soleiðis at næmingarnir læra at skilja talað og skrivað spanskt, og soleiðis at teir fáa málslig amboð til munnliga og skrivliga at málbera seg á einum einføldum máli um teir lisnu tekstirnar og evnini.

2.3. Skrivliga arbeiðið skal stuðla tí munnliga málburðinum og skal málsligt og innihaldsligt vera eitt náttúrlig framhald av dagliga arbeiðinum við tekstunum. Tað skal hjálpa næmingunum at skilja tann málsliga bygnaðin í spanska málinum.

2.4. Arbeiðið við tekstunum skal venja munnliga framsetingarevnið hjá næmingunum, soleiðis at teir læra at greiða frá og viðgera evni, ið eru týðandi fyri spanska og latínamerikanska metanarøkið.

2.5. Arbeiði við edv er partur av undirvísingini. Hetta arbeiðið kann fevna um at lesa tekstir um evnið, at brúka lærugreinasermerkt forrit, at leita í og brúka dátagrunnar og samskifta við onnur lond um teleráðstevnu ella um elektróniskan post.

2.6 Næmingarnir fáa undirvísing í notatteknikki og í skilagóðum brúki av orðabókum.

Innihaldið í undirvísingini

3.1 Lisnar verða í minsta lagi 170 normalsíður. Lesipensum verður sett saman av tekstum úr Spania og Latínamerika. Tekstir, sum eru umsettir til spanskt úr staðarbundnum málum í spanskttalandi økjum, kunnu vera partur av lesipensum.

3.2 Ein partur av tekstunum verður lisin nágreiniliga, aðrir leysliga, og brúktir verða ymiskir lestrarhættir. Ymisk sløg av tekstum, herundir filmar, ljóðbond og myndir skulu nýtast.

3.3 Lesipensum kann verða minkað, um AV-tilfar, herundir edv-tilfar, verður nýtt, soleiðis at ein pultstími við AV-undirvísing svarar til 1,5 normalsíðu, tó í mesta lagi 30 normalsíður.

3.4 Skrivliga arbeiðið fer fram lutvíst heima og lutvíst í flokkinum. Skrivliga heimaarbeiðið fevnir um 6 fríar uppgávur á 1-2 síður og 5 uppgávur á 0,5- 1 síðu. Tá ið skrivligu uppgávurnar verða latnar næmingunum aftur, fáa teir vegleiðing bæði í felag og einsæris.

Próvtøkan

4.1 Hildin verður ein munnlig próvtøka ið fevnir um próvhoyring í einum lisnum og einum ólisnum teksti. Fyrireikingartíðin er umleið 50 minuttir, og tá eru vegleiðing og tilfarsútflýggjan íroknað. 2,5 próvtakarar verða próvhoyrdir um tíman, íroknað próvdøming.

4.2 Næmingar, ið fara til próvtøku eftir vanligum treytum, geva upp 60 normalsíður av lesipensum, sum fevna um í minsta lagi 3 tekstir og temu. Ein tekstur ella eitt tekstaúrtak má í mesta lagi vera 25 normalsíður. Einans ótillagaðir tekstir mugu gevast upp. Tilfar frá byrjanarbókum kann ikki vera partur av próvtøkupensum. Við tí uppgivna tilfarinum kann fylgja gjøgnumgingið myndatilfar.

4.3 Sjálvlesandi og næmingar, ið fara til próvtøku eftir serligum treytum, geva upp 120 normalsíður, sum fevna um í minsta lagi 5 tekstir og temu. Einans ótillagaðir tekstir mugu gevast upp. Tilfar úr byrjanarbókum kann ikki vera partur av próvtøkupensum. Ein tekstur ella eitt tekstaúrtak má í mesta lagi vera 40 normalsíður. Við tí uppgivna tilfarinum kann fylgja gjøgnumgingið myndatilfar.

4.4 Í fyrireikingarrúminum skulu hesir hjálparmiðlar vera til taks: orðabøkur, mállærur, og aðrar handbøkur, sum próvtakarin hevur brúkt í undirvísingini. Herafturat koma rein eintøk av øllum uppgivnum tekstum, við orðalistum og viðmerkingum, sum hoyra til. Verður úrtak av einum størri lisnum teksti ella úr einum størri lisnum tema givið upp, skal allur tann lisni teksturin ella tað lisna temaið vera til taks. Próvtakarin kann hava egnar uppskriftir við til fyrireikingar. Til tess at styðja framløguna, kann próvtakarin undir próvhoyringini hava tær uppskriftir, hann hevur gjørt í fyrireikingartíðini, men eitt beinleiðis handrit til upplestur telur ikki positivt við í dømingini.

4.5 Próvhoyrt verður fyrst í einum ólisnum prosabroti á hóskandi torleikastigi á 1,5 normalsíðu, sum próvdómarin hevur valt. Síðani verður próvhoyrt í einum broti úr uppgivnu tekstunum á 0,5 normalsíðu. Ólisni teksturin skal hava regluteljing og skal hava ein stuttan inngang á føroyskum/donskum. Í umsetingarpartinum kunnu upp í 5 - 6 orðatýðingar verða tilskilaðar. Frásagnarparturin skal ongar orðatýðingar hava, um ikki talan er um neyðugar realviðmerkingar ella sermerkt orð. 1/3 normalsíða av ólisna tekstinum verður umsett, helst frá byrjanini av tekstinum. Restin verður í høvuðsheitum tikið saman um á føroyskum. Tað lisna tekstabrotið verður lisið upp og verður brúkt sum støði undir eini samtalu á sponskum. Um próvtakarin hevur ringan málførleika, skal tekstainnlit próvtakarans móti próvhoyringarloki kannast á føroyskum.

4.6 Í dømingini av málførleikanum verður størri dentur lagdur á, hvussu flótandi og natúrligt próvtakarin málber seg, heldur enn um allir staklutir eru rættir. Dentur verður eisini lagdur á, at próvtakarin kann draga fram týdningarmiklar partar av tekstinum. Ein møgulig dýpandi viðmerking á føroyskum verður mett eftir innihaldinum og kann telja positivt í dømingini.

5. Givið verður 1 próvtal fyri alt tað munnliga avrikið. Próvtalið verður givið við støði í eini heildarmeting.

Hástig

Endamálið

6. Endamálið er,

a)	at næmingarnir framhaldandi menna teirra munnliga málburð, teirra fatan av talaðum sponskum umframt evnini at lesa og skilja spanskar tekstir. Miðað verður ímóti, at næmingarnir menna evni teirra at málbera seg munnliga á einum flótandi og einføldum máli,
b)	at næmingarnir gerast førir fyri at málbera seg skrivliga á sponskum á einum einføldum máli og
c)	at næmingarnir í arbeiðinum við tekstunum dýpa teirra kunnleika til týðandi partar av søgu og mentan í Spania og Latínamerika.

Undirvísingin

7.1 Undirvísingin verður løgd soleiðis til rættis, at næmingarnir fáa møguleika at arbeiða við týðandi pørtum av spanskari og latínamerikanskari mentan, bæði úr søguligum og nútíðarligum sjónarhorni.

7.2 Næmingarnir skulu venjast at lesa tekstir av ymsum slagi, samtíðis sum krøvini til tekstalestur, breiða málsliga vitan og mentanarligt innlit økist so við og við.

7.3 Við støði í tekstunum verður arbeitt miðvíst við orðatilfari og mállæru, soleiðis at næmingarnir læra at málbera seg flótandi og nøkulunda rætt um teir lisnu tekstirnar og evnini. Meginreglan er, at undirvísingin fer fram á sponskum.

7.4 Skrivligi málburður næminganna verður so við og við mentur, soleiðis at teir læra at málbera seg neyvt og á einum einføldum máli. Arbeitt verður miðvíst við skrivligum uppgávum frá skúlaársbyrjan. Ein týðandi partur av skrivliga arbeiðinum skal taka støði í teimum tekstum, sum arbeitt verður við. Í góðari tíð skulu næmingarnir arbeiða við uppgávusløgunum, teir fáa til skrivligu próvtøkuna.

7.5 Í arbeiðinum við tekstunum skulu evni næminganna at málbera seg munnliga venjast, so teir læra at greiða frá, viðgera og tulka evni, sum eru av týdningi fyri mentanarøkið hjá tí spanska og tí latínamerikanska heiminum.

7.6 Arbeiði við edv er partur av undirvísingini. Hetta arbeiðið kann fevna um at lesa tekstir um evnið, at brúka lærugreinasermerkt forrit, at leita í og brúka dátagrunnar og samskifta við onnur lond sum teleráðstevnu ella um elektróniskan post.

7.7 Næmingarnir fáa undirvísing í notatteknikki og í skilagóðum brúki av orðabókum, herundir sponsk - sponsk orðabók og aðrar handbøkur.

Innihaldið í undirvísingini

8.1 Lisnar verða í minsta lagi 150 normalsíður. Lesipensum verður sett saman av ótillagaðum tekstum úr Spania og Latínamerika. Tekstir, sum eru umsettir til spanskt frá staðbundnum málum í spanskttalandi økjum, kunnu vera partur av lesipensum.

8.2 Ein partur av tekstunum verður lisin nágreiniliga, aðrir leysliga, og brúktir verða ymiskir lesihættir. Undirvísingin skal byggja á ótillagaðar tekstir, við uppískoyti av t.d. filmum, ljóðbondum og myndum.

8.3 Lesipensum kann verða minkað, um arbeitt verður við AV-tilfari, herundir edv-tilfar, soleiðis at ein pultstími við AV-undirvísing svarar til 1,5 normalsíðu, tó í mesta lagi 20 normalsíður.

8.4 Skrivliga arbeiðið fer lutvíst fram heima og lutvíst í flokkinum. Skrivliga heimaarbeiðið fevnir um 8 fríar uppgávur á 2-3 síður og 15 uppgávur á 0,5-1 síðu. Tá ið skrivligar uppgávur verða latnar næmingunum aftur, fáa teir vegleiðing bæði í felag og einsæris.

Høvuðsuppgávan

9.1 Evnið á uppgávuni og arbeiðshátturin skulu liggja innan karmarnar hjá lærugreinini.

9.2 Høvuðsbókmentirnar, sum fevna um uml. 50 síður, verða lisnar á sponskum. Á tittulblaðnum verður víst á høvuðsbókmentirnar. Sitat verða tikin haðani og verða skrivað á sponskum. Í arbeiðinum við økinum, sum uppgávan byggir á, kann sum ískoyti brúkast tilfar á føroyskum ella øðrum málum. Verður sum ein lítil partur mynda- og bandatilfar brúkt sum partur av høvuðsbókmentunum, skal tað vera til taks við dømingina av svarinum. Høvuðsbókmentirnar kunnu ikki vera partur av lesipensum hjá valbólkinum.

9.3 Uppgávan verður vanliga skrivað á føroyskum. Dugir næmingurin betur spanskt enn føroyskt, kann uppgávan kortini skrivast á sponskum. Verður hon skrivað á sponskum, skal eisini økið og uppgávuheitið orðast á sponskum. At uppgávan er skrivað á sponskum, verður ikki í sjálvum sær roknað sum ein fyrimunur í dømingini.

Próvtøkan

10. Hildin verður ein munnlig og ein skrivlig próvtøka.

11.1 Munnliga próvtøkan fevnir um próvhoyring í einum lisnum og einum ólisnum teksti. Fyrireikingartíðin er umleið 30 minuttir, og tá eru vegleiðing og tilfarsútflýggjan íroknað. 2 próvtakarar verða próvhoyrdir um tíman, íroknað próvdøming.

11.2 Næmingar, ið fara til próvtøku eftir vanligum treytum, geva upp 70 normalsíður, sum fevna um í minsta lagi 4 tekstir og temu. Tilfar lisið á kravdum stigi kann ikki vera partur av pensum. Ein tekstur ella eitt tekstaúrtak má í mesta lagi vera 25 normalsíður. Við tí uppgivna tilfarinum kann fylgja gjøgnumgingið myndatilfar.

11.3 Sjálvlesandi og næmingar, ið fara til próvtøku eftir serligum treytum, geva upp 140 normalsíður, sum fevna um í minsta lagi 5 tekstir og temu. Tekstir lisnir á kravdum stigi kann ikki vera partur av pensum. Ein tekstur ella eitt tekstaúrtak má í mesta lagi vera 40 normalsíður. Við tí uppgivna tilfarinum kann fylgja myndatilfar.

11.4 Í fyrireikingarrúminum skulu hesir hjálparmiðlar vera til taks: orðabøkur, mállærur og aðrar handbøkur, sum próvtakarin hevur brúkt í undirvísingini. Herafturat koma rein eintøk av øllum uppgivnum tekstum, við orðalistum og viðmerkingum, sum hoyra til. Verður givið upp eitt úrtak av einum størri, lisnum teksti ella úr einum størri, lisnum tema, skal allur tann lisni teksturin ella alt tað lisna temaið vera til taks. Próvtakarin kann hava egnar uppskriftir við til fyrireikingar. Til tess at styðja framløguna, kann próvtakarin undir próvhoyringini hava tær uppskriftir, hann hevur gjørt í fyrireikingartíðini, men eitt beinleiðis handrit til upplestur telur ikki positivt við í dømingini.

11.5 Próvhoyrt verður í einum ólisnum prosabroti á 1,5 normalsíðu, sum próvdómarin hevur valt og 0,5 normalsíðu úr lisna pensum. Ólisni teksturin skal hava regluteljing, og hann skal hava ein inngang á føroyskum/donskum. Í umsetingarpartinum kunnu upp í 5-6 orðatýðingar verða tilskilaðar. Frásagnarparturin skal ongar orðatýðingar hava, um ikki talan er um neyðugar realviðmerkingar ella sermerkt orð. 1/3 normalsíða av ólisna tekstinum verður umsett, helst frá byrjanini í tekstinum. Restin verður í høvuðsheitum tikið saman um á føroyskum. Tað lisna tekstabrotið verður lisið upp og brúkt sum støði undir eini samtalu á sponskum. Í samtaluni verður greitt frá innihaldinum í tekstinum, sum verður sett í eitt teksttematiskt, mentanarligt ella søguligt høpi.

11.6 Í dømingini av málførleikanum skal størri dentur verða lagdur á, hvussu flótandi og natúrligt próvtakarin málber seg, heldur enn á, um allir staklutir eru rættir. Dentur verður eisini lagdur á, at próvtakarin kann draga fram og greina týðandi partar av tekstinum.

12. Givið verður 1 próvtal fyri alt tað munnliga avrikið. Próvtalið verður givið við støði í einari heildarmeting.

13.1 Skrivliga próvtøkan varir 4 tímar. Próvtakararnir fáa útflýggjað ein nútíðarprosatekst á sponskum á 1,5 - 2 normalsíður, møguliga við ískoyti av myndatilfari. Próvtakarin skal umseta úr føroyskum/donskum til spanskt og í fríari skrivligari frásøgn svara spurningum, ið eru knýttir at tí útflýggjaða tekstinum.

13.2 ²⁾ (Strikað).

14. Givið verður 1 próvtal fyri alt tað skrivliga avrikið. Próvtalið verður givið við støði í hesum:

a)	Umseting: Dentur verður lagdur á, at próvtakarin dugir grundleggjandi formlæru (morfologi) og setningsbygnað (syntaks) eins og týðandi orðatilfar.
b)	Tekstfatan: Dentur verður lagdur á, at teksturin sum heild er skiltur, og at evnið verður lýst við greiðum dømum úr spanska tekstinum. Tað telur positivt, um próvtakarin kemur við sjálvstøðugum niðurstøðum, ið byggja á tekstin.
c)	Fría uppgávan: Dentur verður lagdur á, at próvtakarin kann skipa og greitt seta fram eitt innihald og málbera seg á flótandi og einføldum sponskum máli.

Miðnámsskúlin í Suðuroy
FO-950 Porkeri
Tlf: 614201
Fax: 372950
Send okkum teldupost